Een spiritualiteit van risico: de strijd tegen vrouwenhandel
Maaike de Haardt
SRTV Den Bosch, 29 januari 2009

Dames en Heren,

Het is me een eer en een genoegen om hier vanmiddag bij de presentatie van dit indrukwekkende boek, Elena, een bezinning op mensenhandel, een woord te mogen spreken. Het geeft me een kans mijn betrokkenheid bij het werk van de SRTV vanuit mijn vakgebied gestalte te geven.
Vanuit mijn vakgebied, want de organisatoren hebben me gevraagd om als feministische theoloog iets te zeggen over de spirituele en theologische kanten van de betrokkenheid en inzet van al degenen die betrokken zijn bij de strijd tegen mensenhandel in het algemeen en vrouwenhandel in het bijzonder. Want, zo zei Elma me, dat is iets wat vaak onderbelicht blijft. Wat valt er te zeggen over de spirituele motieven, drijfveren en vooral zo vul ik maar aan, wat valt er te zeggen over de inzet en het uithoudingsvermogen om –tegen allerlei obstakels in- door te gaan met de concrete hulp aan de slachtoffers van mensenhandel; om door te gaan met het aanklagen en bestrijden van mensenhandel als een door samenleving en politiek weliswaar niet goedgekeurde maar toch tot op grote hoogte wel een ‘gedoogde’ praktijk. Dat alles behoort immers tot de doelstellingen, van de SRTV en van de vele anderen netwerken tegen vrouwenhandel.

Over de ‘vanzelfsprekendheid’ en onzichtbaarheid van vrouwenhandel
Vrouwenhandel, en dan met name vrouwenhandel gericht op prostitutie -, het grootste deel dus van vrouwenhandel, wordt, zo las ik onlangs in een artikel in de Volkskant, beschouwd als ‘reguliere criminaliteit’. Ik was eerlijk gezegd behoorlijk ontzet toen ik deze tussen neus en lippen door beschrijving zag. Zelf denk ik bij reguliere criminaliteit aan zoiets ‘onschuldigs’ als diefstal, fraude, oplichting. Desnoods wapen- of drugshandel, maar vrouwen of mensenhandel zou ik zelf nooit onder de categorie ‘regulier’ plaatsen. Vrouwenhandel als ‘reguliere’ criminaliteit bestempelen lijkt me overigens uiterst veelzeggend als het gaat om de onzichtbaarheid en complexiteit van de strijd tegen mensenhandel. ‘Reguliere’ zaken hebben immers iets vanzelfsprekend. Ze zijn daardoor grotendeels onzichtbaar en daarmee vaak het moeilijkst te bestrijden. Prostitutie, ja, zo oud als de wereld immers. En blijkbaar hoort mensenhandel daar tegenwoordig als vanzelf bij. Trivialiseren en minimaliseren van het probleem noemen we dat.

In dat licht vond ik het opvallend en teleurstellend dat in de laatste Opzij, die zich onder de titel Opzij 3.0 in een nieuwe stijl presenteerde, de brede sociaal-maatschappelijke problemen, de onderkanten van de samenleving en dus ook vrouwenhandel maar heel mondjesmaat aan de orde kwamen. (terzijde: dat leidde overigens gisteren in de Volksrant strip Sigmund tot het commentaar van een van de burka babe’s dat het dus iet over haar ging: o ik ben geen wit en rijk wijf) En net als de meest andere bekende vrouwen die aan het woord kwamen richten ook de politici onder hen zich als het ging om de belangrijkste thema’s van hedendaagse emancipatie op kinderopvang, gelijke beloningen, vrouwen aan de top, de schoonheidscultus en noemt u maar op. Het gaat me er niet om het ene probleem tegen het andere uit te spelen, maar met good old Anja Meulenbelt die het woord solidariteit inbracht en met de twee jonge vrouwen die op de urgentie van de strijd tegen naar vrouwenhandel wezen, ben ik van mening dat de zaak van emancipatie en gelijke meer en veel ander zaken omvat dan de ‘actuele thema’s’ die genoemd werden in de laatste Opzij. Rechten. Zoals dat bijvoorbeeld ook blijkt in de Verklaring van de Rechten van de mens maar vooral in het noodzakelijk en aan aanvullende Vrouwenverdrag weer later ook in het Palermo protocol. Ik ben er zelfs diep in mijn hart van overtuigd dat daar genoemde problemen zwakke en uiteindelijk afgeleide of uitvloeisels zijn van deze bredere en diepere en bovendien mondiale problemen. Ik noem: Armoede, uitbuiting, illegaliteit, handel in vrouwen, migratie, urbanisering, geweld tegen vrouwen, burger- en andere oorlogen, maar ook milieuzaken en uitputting van de aarde. Ik noem seksisme, rascisme en etnocentrisme en dat alles in een onderlinge samenhang. Al deze zaken worden, al dan niet bewust bedoeld, politiek en of religieus gelegitimeerd. Wie enigszins op de hoogte is weet dat met name vrouwen en kinderen de eerste slachtoffers van dergelijke problemen zijn, en weet ook dat dit nog steeds geen toeval is.

Nu staan al deze grote zaken weliswaar met regelmaat op internationale agenda’s en spreken zowel politieke als religieuze leiders over hun bereidheid om zich voor deze zaken in te zetten. Maar de problemen van de schending van mensenrechten, en al helemaal de problemen van de schending van vrouwenrechten –en helaas is dat nog steeds niet hetzelfde-, ze zijn met formele bereidheid en formele afspraken niet opgelost. Integendeel. De verschillen in visie, strategie en vooral ook de bereidheid om niet alleen de ernst van de zaak in te zien, maar er ook iets aan te doen is niet altijd groot, laat staan slagvaardig. En zeker als het om vrouwenhandel gaat zijn de oorzaken complex, en raken ze de domeinen van economie, recht, politiek, gender-relaties, moraal en religie.
Meer nog, het probleem ‘vrouwenhandel’ zelf wordt maar relatief weinig als een echt uiterst urgent probleem erkent. En dat laatste heeft, zo meen ik, niet zozeer te maken met de feitelijke politieke analyses maar vooral ook met de culturele, levensbeschouwelijke en religieuze opvattingen, waarden en oordelen die onder de feitelijke analyses liggen. Dat heeft uiteindelijk te maken hebben de opvattingen voor wie ‘het goede leven’, een ‘leven in overvloed’ als eerste is weggelegd en waarom dat voor bepaalde groepen wel en voor anderen minder belangrijk is.

Een spiritualiteit van risico
En misschien, zo leg ik u voor, ligt precies op dít punt, dit opkomen tegen de vanzelfsprekendheid en de onzichtbaarheid van vrouwenhandel wel een van de belangrijkste en meest kenmerkende dimensies van het werk van de SRTV en komt daarin ook het sterkst haar spirituele en theologische profiel naar voren. Ik probeer dat vanuit mijn achtergrond in feministische theologie nu wat nader te benoemen in het volle bewustzijn dat er andere beschrijvingen en typologieën mogelijk zijn.
In alle voorlopigheid spreek ik hier over ‘een spiritualiteit van risico’.

Dat wat onzichtbaar of vanzelfsprekend is heeft geen naam, wordt niet gekend, niet gezien en niet gehoord. Wie niet wordt gezien, gekend en gehoord, aan haar wordt menselijke waardigheid ontnomen. En, zoals gezegd, het is in veler belang om dat zo te houden. De SRTV, U hier aanwezig, wilt dat met uw werk doorbreken en weet zich gevoed door een traditie van eeuwen: Gevoed door het geloof in een God die ons kent, bij onze naam noemt en die ons heeft gevormd. Daarmee demonstreert u dat fundamentele menselijke waardigheid niet afhankelijk is van de oordelen van politieke of religieuze leiders, niet afhankelijk is van culturele ‘gewoonten’, van menselijke willekeur of machtspolitiek, maar dat deze menselijke waardigheid van Godgegeven is. En in de manier waarop uw de strijd tegen mensenhandel aangaat, demonstreert u ook dat deze waardigheid niet anders gerealiseerd kan worden dan middels de stem, de ogen, de oren, de handen en de voeten van mensen. Dat is niet zonder risico, want het is roeien tegen sterke stromen in.

Immers, bij vrouwenhandel gaat het gaat om vrouwen en om seks. Gaat het om uitbuiting, mishandeling en geweld. Gaat het om minachting van vrouwen, om objectivering en tot handelswaar maken van mensen. Dit in de openbaarheid brengen is taboe doorbrekend. Want het maakt daarmee ook de doorgaans in onze westerse culturen behoorlijk goed verborgen, maar niettemin zeer kwaadaardige trekken van mannelijke dominantie, duidelijk. Seks en vrouwen zijn ook voor patriarchale religieuze tradities, in onze westerse cultuur het christendom voorop, geen gemakkelijke thema’s. Afzonderlijk niet, maar in combinatie met elkaar komen in deze twee thema’s, in seks en vrouwen, alle (voor)oordelen over zonde, over vrouwelijke minderwaardigheid en vrouwelijke zondigheid, over seksuele verleidingskracht, over ondermijning van belangrijke christelijke waarden, enzovoorts naar boven. Vrouwen en seks, dat dient beheerst en gereguleerd te worden, en wel bij voorkeur door (klerikale) mannen want vrouwen zijn daartoe immers ‘van nature’ niet zelf in staat. Anderen, de SRTV, zouden zeggen, dat dient ‘behoed’ te worden. Maar zoals u zelf op uw site heel vriendelijk en met fijnzinnig gevoel voor understatement zegt: ‘de geschiedenis van het christendom heeft geleerd dat dit ‘behoeden’ niet per definitie gunstige effecten heeft’. U kiest voor zelfbeschikking, zelfs in deze heikele kwesties rond vrouwen en seks en de uitbanning van vrouwenhandel. Kwesties waarin doorgaans moralisme, paternalisme maar evengoed maternalisme, zowel het politieke als het religieuze spectrum bepalen. U bent zich er bewust van, getuige de formulering op de SRTV website, dat u zich met uw inzet mogelijk op veel plaatsen niet geliefd maakt. Want in de christelijke tradities mag dan wel een hoopvol perspectief tegen vrouwenhandel te vinden zijn, diezelfde traditie is een ook deel van het probleem. In dit opzicht speelt de strijd tegen vrouwenhandel zich zowel politiek-maatschappelijk als religieus op het scherpst van de snede. Een spiritualiteit van risico dus.

Een dergelijke spiritualiteit vraagt moed. Ze vraagt daarnaast uithoudingsvermogen en een vorm van ‘overlevingsmentaliteit’. Zoals de prostitutie van veel slachtoffers van vrouwenhandel vaak een vorm van ‘survival-seks’ is, heeft ook het protest tegen vrouwenhandel iets van een ‘survival’-tocht: een tegen beter weten in niet loslaten van de overtuiging van de waardigheid van ieder mens. Een tocht tegen de politieke, maatschappelijke en veelal ook religieuze vergetelheid. Vergetelheid van slachtoffers, van daders en –niet te vergeten- medeplichtigen van vrouwenhandel.
Survival ook, omdat de overlevingsmogelijkheden voor de slachtoffers relatief ‘beperkt’ zijn, dwz maar zeer ten dele passen bij de dominante hedendaagse ‘idealen’ van een ‘geslaagd’ leven. En daarmee komen deze hedendaagse idealen, (een beetje flauw gesteld, de Opzij idealen) ook in een kritisch licht te staan. Want voor wie gelden die eigenlijk? En onder welke voorwaarden? Vrouwenhandel aanpakken op grond van de erkenning van de waardigheid van alle vrouwen en mannen, ongeacht hun feitelijke omstandigheden, raakt, zo meen ik, op fundamentele wijze een aantal van de basis vanzelfsprekendheden van onze cultuur. Hier gaat het niet om de individuele en liberale ‘moed om te zijn’ maar gaat het om de ‘moed anderen te durven laten zijn’. Dat is in velerlei opzichten risicovol.

Uithouden, overleven, mee lopen met hen die niet anders kunnen. Getuigen zijn en daarmee stem en gezicht geven aan de stemlozen. Stem en gezicht geven aan wanhoop en hoop. Heel concreet. Het is een vorm van spiritualiteit waarin de aandacht voor God gestalte krijgt in het zien en horen en vooral het stem geven van wie en wat onzichtbaar is gemaakt. De Onzienlijke present stelle in diegenen die onzienlijk gemaakt zijn. Het gaat om groepen die ook vaak in politieke of bevrijdingstheologische contexten onzichtbaar blijven, want het gaat immers over vrouwen en seks. Goddelijke presentie is meervoudig en niet zo simpel te duiden. Dat dreigen degenen die uit zijn op beheersing en helderheid, maar helaas ook degenen die wel kiezen voor de onderkanten van de samenleving, nog al eens te vergeten.

Een dergelijke spiritualiteit, waarin het vertrouwen en het geloof in de waardigheid van iedere mens, in welke omstandigheden dan ook, centraal staat, is overigens niet naïef of optimistisch. U weet dat oplossingen niet simpel zijn, niet snel te realiseren zijn, zonder dat dit inzicht tot cynisme of machteloosheid leidt. Iets wat nog wel eens gebeurd: als ik toch niet onmiddellijk iets uithaalt, wat heeft het dan voor zin om je in te zetten?
U weet ook dat de slachtoffers van mensenhandel méér zijn dan louter slachtoffer. Niet voor niets is zelfbeschikking ook in deze context een centrale term voor u. Bovendien, hoewel u zich niet laat verleiden tot ‘blaming the victim’, tot het slachtoffer de schuld geven en evenmin mee gaat in de opmerking ‘dat veel vrouwen er toch zelf voor kiezen’, zijn de slachtoffers vaak diep getekende, getraumatiseerde en vaak ook zonder dat, gewoon complexe persoonlijkheden. Zowel in hun kwetsbaarheid en in hun vermogen andere te kwetsen. Slachtoffers van vrouwenhandel zijn in dat opzicht niet anders dan ieder ander. Niet de traditionele christelijke woorden als ‘vergeving’ of ‘verlossing’ zijn dan van belang, maar heling, aandacht, compassie, zorg, en verzorging van de primaire behoeften aan veiligheid, erkenning. En, opnieuw ‘de moed anderen te durven laten zijn’. Dat is risicovol, want die anderen te durven laten zijn, betekent immers ook die anderen ‘anders’ te durven laten zijn, en ze toch niet los te laten.

Als het christelijke kruis en de kruisweg in deze context van betekenis zijn, is dat opnieuw op het scherpst van de snede. Elena’s lijdensweg vergelijken met de kruisweg van Jezus zal velen mogelijk ongepast voorkomen. Leidt dit alles niet af van het wel eigen, heel bijzondere want verlossende lijden van Jezus die de Christus is? Is de vergelijking met een vrouw die via mensenhandel inde prostitutie is gekomen niet blasfemisch? Opnieuw, ook in dit opzicht wordt de strijd tegen vrouwenhandel gedragen door een spiritualiteit van risico. Spreken over de kruisweg van Elena staat in een traditie waarin het kruis primair aanklacht is tegen onrecht en geweld. Waarin het kruis oproep is om het christelijk engagement handen en voeten, oren en ogen te geven. Getuige te zijn en te gaan zien wat onzichtbaar gehouden wordt.

Een spiritualiteit van risico wordt gedragen door woede, hoop, en liefde en het vertrouwen in de geleidelijke maar uiteindelijk maatschappelijk transformerende kracht van deze ‘deugden’. Het water zal de stenen breken. Ondanks alle traagheid, tegenwerking, dubbele tongen, politieke en religieuze mooipraterij, ondanks het feit dat vrouwenhandel niet af lijkt te nemen, of, zou je ook kunnen zeggen, steeds meer zichtbaar wordt, er is de laatste jaren ook ontzettend veel ten positieve gebeurd. Het water zal de stenen breken, daar is het ons uiteindelijk om te doen.

Maaike de Haardt
SRTV Den Bosch, 29 januari 2009

Presentatie Elena, een bezinning op mensenhandel
In de voorjaar van 2008 kwam een van de redactiemedewerkers van Verhandelingen, Frans Kwik, met een Engelstalig foldertje naar de vergadering. Het was een ‘Way of the Cross’ een kruisweg, gebaseerd op het leven van een verhandelde vrouw. De maakster, een Engelse medewerkster van een Geloof- en Vredesgroep, was geïnspireerd door het lijden van Christus, de overeenkomsten in het lijden van een slachtoffer van vrouwenhandel gaan zien.
De SRTV nam het idee over. In eerste instantie werd het verhaal letterlijk vertaald en de tekeningen uit de Engelse versie overgenomen. Maar er zat zoveel meer in dit verhaal…
Frans Kwik legde in de redactievergadering het bijbelvers Lucas 23:28 uit. Hierin zegt Jezus tegen de vrouwen die op weg naar Golgota om hem huilden dat ze niet om hem moeten huilen, maar om het leed dat mensen wordt aangedaan.
Deze uitleg zorgde ervoor dat het idee steeds vastere vorm aannam om met dit Engelse verhaal iets meer te doen.
Toevallig was er sinds korte tijd een nieuwe medewerker bij de SRTV betrokken geraakt, graalvrouw en kunstenares Mieke Borgdorff. Haar werd gevraagd het verhaal te lezen en bij elke statie een schilderij te maken.
De SRTV wilde het verhaal kunnen gebruiken bij voorlichting in allerlei groepen. Dat hield in dat het kruiswegverhaal losgelaten moest worden omdat dat voor niet-katholieken een onbekend gegeven is.
Mensen van allerlei katholieke en protestantse achtergronden werd gevraagd naar de tekst te kijken en er op- en aanmerkingen bij te plaatsen. Een klein redactioneel team is er daarna mee aan de slag gegaan. De tekst werd herschreven door Jan Brock en omgevormd tot een prachtig gedicht waarin voor een goed verstaander de kuisweg nog wel terug te vinden is.
Van de teksten en de schilderijen werd een boekje en een dvd gemaakt die op 29 januari aan belangstellenden werd gepresenteerd in de kapel van het klooster van de Zusters van JMJ in Den Bosch.

Een spiritualiteit van risico
Maaike de Haardt, bijzonder hoogleraar in Nijmegen op de Catharina Halkes-leerstoel religie en gender, werd bereid gevonden om een lezing te houden bij deze presentatie.
Ze was gevraagd als feministische theoloog iets te zeggen over de spirituele en theologische kanten van de betrokkenheid en inzet van al degenen die betrokken zijn bij de strijd tegen mensenhandel in het algemeen en vrouwenhandel in het bijzonder.
Haar inspirerende verhaal was gebaseerd op haar analyse van het werk van de SRTV; een spiritualiteit van risico.

Enkele citaten uit haar lezing:
Het probleem ‘vrouwenhandel’ zelf wordt maar relatief weinig als een echt uiterst urgent probleem erkend. En dat laatste heeft niet zozeer te maken met de feitelijke politieke analyses maar vooral ook met de culturele, levensbeschouwelijke en religieuze opvattingen, waarden en oordelen die onder de feitelijke analyses liggen.

Een spiritualiteit van het risico ligt precies op dít punt, dit opkomen tegen de vanzelfsprekendheid en de onzichtbaarheid van vrouwenhandel wel een van de belangrijkste en meest kenmerkende dimensies van het werk van de SRTV en komt daarin ook het sterkst haar spirituele en theologische profiel naar voren.

Dat wat onzichtbaar of vanzelfsprekend is heeft geen naam, wordt niet gekend, niet gezien en niet gehoord. Wie niet wordt gezien, gekend en gehoord, aan haar wordt menselijke waardigheid ontnomen.

In de manier waarop de SRTV de strijd tegen mensenhandel aangaat, demonstreert u ook dat deze waardigheid niet anders gerealiseerd kan worden dan middels de stem, de ogen, de oren, de handen en de voeten van mensen. Dat is niet zonder risico, want het is roeien tegen sterke stromen in.

Het is een vorm van spiritualiteit waarin de aandacht voor God gestalte krijgt in het zien en horen en vooral het stem geven van wie en wat onzichtbaar is gemaakt.
Zo geeft het verhaal van Elena een stem en een gezicht aan de wanhoop en hoop. Heel concreet.

Na deze bijdrage van Maaike de Haardt werd de film ‘Elena, een bezinning op mensenhandel’ vertoond. Een zeer indrukwekkend en schokkend verhaal over het lijden van een jonge vrouw die gedwongen in de prostitutie terecht komt.
Toch sprankt aan het einde een spoortje licht, de essentie van het Christendom: de dood is niet het einde.
Geraakt door het verhaal, de kunstwerken en de prachtige begeleidende muziek werd iedereen in de gelegenheid gesteld de originele kunstwerken te bekijken onder het genot van een hapje en drankje.
De vele positieve reacties en de vele bestellingen sterken ons in de overtuiging dat we er goed aan hebben gedaan dit thema op deze wijze onder de aandacht van mensen te brengen.

Ivonne van de Kar

Artikel in dagblad Trouw n.a.v. 'Elena; een bezinning op mensenhandel'

‘Huil niet om mij, maar om je kinderen’
De lijdensweg die Jezus aflegde naar het kruis, raakt soms aan onze eigen gang door het leven. Zoals bij de verhandelende vrouw Elena. Ook zij werd verraden, mishandeld en vermoord. Kunstenares Mieke Borgdorff schilderde haar leven in vijftien hedendaagse kruiswegstaties.

Het is de hoop op een beter leven. Die hoop drijft Elena ertoe om mee te gaan met die onbekende man. Victor heet hij. Hij is aardig, behulpzaam en heeft een auto. Zij is zeventien en heeft niets. Geen werkgever wil haar hebben in het land waar zij woont. Haar moeder zou terugkomen, bij haar, haar vader en broertjes. Maar dat is nooit gebeurd. Ook haar moeder had hier geen leven, realiseert Elena zich nu.
Maar, nu wordt alles anders, denkt Elena. Haar dromen zullen in vervulling gaan. Dankzij Victor lonkt een nieuwe toekomst, een ander land, welvaart, een baan, mooie kleren en make-up.
Hoe anders kan het lopen. Eenmaal in het Westen, wordt Elena verraden, verkocht, verhandeld en gedwongen tot prostitutie. Door een vrouw nog wel. Haar jeugdigheid verdwijnt. De wereld waarin ze leeft, is slechts angst en duisternis, afzondering, gesloten ramen, drugs en drank, ruwe handen zonder gevoel. Ze is gebroken. Tot de dood erop volgt.
Dit is het verhaal van Elena. Het is de realiteit voor duizenden vrouwen en meisjes uit wat voor land dan ook. Zonder naam.
Dit verhaal wordt nu eens niet verteld in een nieuwsbericht op pagina zoveel in een krant, niet in een nieuwsbrief van een hulporganisatie, maar via de kunst. De lijdensweg die Elena aflegt, is vervat in vijftien momenten, dezelfde fasen die Jezus doorliep van zijn terdoodveroordeling tot aan het kruis, zijn dood. In de rk traditie zijn deze momenten benoemd als kruiswegstaties, momenten om bij stil te staan. Naar het Latijnse ‘statio’ dat ‘stilstaan’ betekent.
Jezus’ kruisweg is anno 2009 de kruisweg van Elena. Alleen nu geschilderd met acrylverf op aquarelpapier, door de Rotterdamse kunstenares Mieke Borgdorff. En voorzien van teksten die vrij vertaald zijn door de Stichting Religieuzen Tegen Vrouwenhandel (SRTV) naar het Engelse ‘Lillana’s story’ van Theresa Helm.
De overeenkomsten tussen het lijden van Jezus en Elena zijn treffend. Beiden zijn verraden, mishandeld en vermoord. En er zijn verschillen. Helpt in het bijbelse verhaal Simon van Cyrene Jezus’ kruis te dragen, bij Elena is de hulp schijn, in de vorm van Victor die haar leidt naar een miserabel leven.
,,Huil niet om mij, huil om jezelf en je kinderen’’, zei Jezus tegen de wenende vrouwen bij het kruis. Hier vraagt Jezus niet alleen om zijn lot, maar ook het lot van anderen en onszelf aan te trekken. Die aansporing was voor Ivonne van de Kar en Elma van den Nouland van de SRTV aanleiding om juist in paastijd aandacht te vragen voor mensenhandel. ,,Stilstaan bij Jezus’ lijdensweg is stilstaan bij onrecht en wanhoop nu. Iedereen gaat zo zijn kruisweg.’’
,,In een wereld waar de markt de prijs van koffie en van mensen bepaalt, hebben wij een opdracht,’’ vertelt het gebed op de eerste bladzijde van het bijbehorende boekje ‘Elena, een bezinning op mensenhandel’. En die is: solidariteit betuigen aan ‘jonge mensen, kinderen nog, van wie het leven vaak niet meer waard is dan dertig zilverstukken.’ Net als Jezus.
De vrouwen Van de Kar en Van den Nouland zien dagelijks de gevolgen van vrouwenhandel en strijden daartegen. Kijkend naar die wrange praktijk, treft de tiende statie ‘bedrogen’ Ivonne van de Kar het meeste. ,,Dit is het keerpunt in de kruiswegreeks. Daarvoor was er alleen hoop en verwachting bij Elena. Bij statie tien komt de ontgoocheling, het verraad. Dat bedrog is ook altijd datgene dat bezoekers op onze voorlichtingsavonden zo treft. De donkere figuur op de achtergrond blijkt mededader. Dat is het toppunt van verraad. Zij staat symbool voor alle mensen die Elena tegenkwam – de doktersassistent, de buurman - die wel wat zagen, maar niets deden.’’
Van den Nouland spreekt de veertiende statie ‘Dood’ het meeste aan. Elena overlijdt nadat een hardhandige klant is vertrokken. ,,Het beeld van het meisje dat Elena opvangt, troost en verzorgt is een soort piëta. En zij zit in dezelfde situatie, maar doet wat ze kan.’’
Deze kruisweg inspireert de beide vrouwen om hun werk te doen. Van den Nouland: ,,Je kunt je afvragen of het zin heeft om bijvoorbeeld vrouwenverenigingen voor te lichten over vrouwenhandel. Toch wel. Soms zie je dat mensen nadat ze ervan gehoord hebben, eerder vrouwenhandel herkennen. Zo werd een vrouw zich er ineens van bewust dat in een bepaald huis in haar buurt op wel heel vreemde uren veel verkeer was van vrouwen met koffers en mannen. Die vrouw meldde dat bij de politie en zo konden slachtoffers worden geholpen.’’
Kunstenares Mieke Borgdorff herkent zich volledig in de ervaringen van Van de Kar en Van den Nouland. Zij is ook vrijwilligster tegen vrouwenhandel, bij De Graalbeweging, een internationale oecumenische vrouwenbeweging. Maar de opdracht om Elena’s kruisweg te gaan schilderen sprak haar ook persoonlijk aan. Hierin kon zij haar sociale betrokkenheid en beeldend vermogen combineren. Voor haar schildercarrière was zij een maatschappelijk werkster, omdat zij zich het leed van anderen aantrok. Na een eigen persoonlijke kruisweg, een dieptepunt in haar leven, ontdekte ze het schilderen. Eerst was het schilderen haar houvast, ‘als een bloem in een woestijn’, om later uit te groeien tot een manier om haar compassie met de lijdende medemens vorm te geven, zoals zij voorheen deed als maatschappelijk werkster. ,,Ik kon schilderen over het lijden van Elena, omdat ik van binnenuit weet wat lijden in essentie is, ook al zijn mijn omstandigheden totaal anders en zoveel positiever.’’
Officieel telt de Kruisweg veertien staties, maar tegenwoordig komt er vaker een vijftiende bij. De statie van de verrijzenis, de opstanding, de hoop na de dood. Borgdorff: ,,In die hoop zit voor mij de kern van het christendom. Die kern is dat het niet ophoudt bij het lijden en dat je net iets verder kijkt dan de onderdompeling in het lijden. Heel lang is binnen de christelijke traditie het lijden verheerlijkt. Daar stopte het. Maar lijden gaat verder als het oproept tot iets anders, tot daden, tot een weg eruit.’’
Bij het verhaal van Elena is die vijftiende statie verwoordt onder de titel ‘Toch’. Voor Elena is de hoop vervlogen, het leven voorbij, maar in ‘Toch’ gaat het verhaal verder: ,,Een andere stad, een andere wijk, een andere flat. Maar alerte medemensen. Een jonge vrouw. Zij wordt gered.’’

De Stichting Religieuzen Tegen Vrouwenhandel in ’s Hertogenbosch is een landelijk oecumenisch netwerk van vrouwenbewegingen dat in 1991 werd opgericht uit solidariteit met onderdrukte vrouwen. Het netwerk wil het tij keren in de groeiende mensenhandel. Volgens de laatste cijfers van Comensha, de organisatie in Nederland die gevallen van mensenhandel registreert, waren er in 2008 809 namen van slachtoffers bekend, van wie 459 vrouwen en enkele mannen in de prostitutie aan het werk waren gezet. Via voorlichting, waarschuwingsfolders in 49 talen, en videobanden proberen de 25 medewerkers van de SRTV uit rk en protestantse kerken vrouwen bewust te maken en te voorkomen vrouwen slachtoffer worden van vrouwenhandel. De SRTV biedt vanuit een noodfonds opvang aan slachtoffers en ondersteunt terugkeer naar het thuisland. Ook probeert zij politieke invloed uit te oefenen. Trouw startte vorige maand een serie van enige maanden over mensenhandel. Alle verhalen zijn te vinden op trouw.nl/mensenhandel.

Pauline Weseman, Trouw 6 maart 2009

Info: Elena, een bezinning op mensenhandel, Stichting Religieuzen Tegen Vrouwenhandel.
Boekje en dvd (respectievelijk 10 en 12,50 euro, exclusief verzendkosten) zijn te bestellen via 073-6154444 of srtv@srtv.info.

Teksten bij de twee schilderijen, statie 10 en 14.

X bedrogen (statie 10)

Brutaal pakt Victors broer haar handtas.
Hij pakt haar paspoort en haar geld,
de foto’s die haar dierbaar zijn.
Zij protesteert.
Hij zegt niets.

In een deuropening
staat een oudere vrouw.
Het zou haar moeder kunnen zijn !
Wie is zij?
Wat doet zij daar?
En waar blijft Victor nou?

De vrouw kapt haar bij de pols,
sleurt haar bijna in een kleine flat
en smijt haar op een stoel.
De deur gaat dicht.
Ze is moederziel alleen.

De kamer is smerig,
de gordijnen zijn kaal,
er hangt een schamel peertje.
Het meubilair lijkt wel op dat van thuis.
vanuit het halletje hoort ze praten.

De tranen komen;
ze kan ze niet meer tegenhouden
en barst in huilen uit.
Ze zou wel willen vluchten,
wegzwemmen in haar tranen.

XIII Dood (statie 14)

De laatste klant is weg,
maar niet de pijn,
de pijn van woorden, de pijn van vuisten.
hard geslagen heeft hij haar
als ze niet toegaf aan zijn wensen,
gestompt en geschopt is ze,
want hij houdt niet van protesten.
Maar hij betaalde goed.

Het andere meisje vangt Elena op,
dept met een natte doek
haar opgezwollen slapen.
Ze stelpt het bloed.
Een hand streelt zachtjes
haar gekneusde lichaam.
Ze is opgebrand.
De dood komt als verlichting

SRTV GEEFT STEM EN GEZICHT AAN HOOP EN WANHOOP

Opkomen tegen de vanzelfsprekendheid en onzichtbaarheid
van vrouwenhandel is een van de belangrijkste en meest kenmerkende dimensies van het werk van de SRTV. Dat wat
onzichtbaar of vanzelfsprekend is heeft geen naam, wordt
niet gekend, niet gezien en niet gehoord. En wie niet wordt
gekend, gezien en gehoord, aan haar wordt de menselijke waardigheid ontnomen.

In de manier waarop de SRTV de strijd tegen mensenhandel
aangaat, toont zij ook dat deze waardigheid niet anders verwezenlijkt kan worden dan door de stem, de ogen, de handen en voeten van mensen. Dit is niet zonder risico, want het is roeien tegen de sterke stroom. Het is een vorm van spiritualiteit waarin aandacht voor God gestalte krijgt in het zien en horen en vooral het stem geven van wie en wat onzichtbaar is gemaakt.

Maaike de Haardt, bij de SRTV t.g.v. presentatie van ‘Elena’ op 29 januari 2009

In het blad Verhandelingen dat de SRTV 3x per jaar uitgeeft kun u telkens op de achterpagina een column van journaliste Coks van Eysden lezen.

In Verhandelingen van september 2008 schreef zij:

Vijgenblad-toerisme

Door een bibliotheekactie herlas ik “Dubbelspel” van Frank Martinus Arion, Al in de tweede alinea voert de schrijver Campo Alegre op, “het bloeiende hoerenkamp aan de noordkant van het eiland”, waarover “de toeristengidsen zwijgen als het graf”. Dat klopt, nergens iets over wat toch met honderd kamers, een casino en gezondheidskliniek het grootste bordeel is in de Cariben. Deze zomer logeerde ik op Curaçao en vroeg ernaar . Mijn gastvrouw schaterde haar Antilliaanse lach: “O, je bedoelt ons vrolijke kampje; op weg naar het vliegveld kun je het verwijsbord zien met vijgenblad als logo”.
In 1974, toen Dubbelspel de Van der Hoogtprijs verwierf, heb ik Arions typering van een samenleving vol seks, eergevoel en mannelijkheid beslist anders gelezen dan nu. Meer als spannend en vaak hilarisch verzinsel van de auteur. Maar Campo Alegre is realiteit. In 1944 opgericht door de Nederlandse overheid in samenwerking met de katholieke kerk als staatsbordeel ten behoeve van immigranten voor de olieraffinaderij, zeelieden en militairen. Want de Antilliaanse schonen oefenden aantrekkingskracht uit met als gevolg prostitutie. De oplossing : een gecontroleerd bordeel om het eiland zuiver te houden en tegelijk het eigen vrouwvolk te vrijwaren van hitsige mannen.
Destijds was ik niet zo alert, nu zie ik merkwaardige aspecten aan dat besluit. Geen eilandbewoonsters in dat campo – oké. Maar hoefden de prostituees uit de Dominicaanse Republiek en Colombia dan niet onbezoedeld te blijven? Je zou alsnog in de hoofden van de kerkelijke plannenmakers willen kijken. Welke opvattingen kronkelden daar?
Het was die tijd van tegen een bruid: “je echtgenoot altijd ter wille zijn”. En “goed bidden, God helpt” tegen een vrouw die na haar negende kind smeekt :“pastoor, mag het nu niet anders”. Mannen ver van huis en haard (en privé genotshulp) werd het recht gegund op een vrolijke ontlading. Geen illusies, de erkenning van dat recht heerst nog steeds. Zie extra voorzieningen op seksgebied bij wereldkampioenschap, Olympische Spelen, Wereldjongerendagen ook.. Daar zag ik honderden mannen rond de paus (niet één vrouw) en dacht: “Wat zullen zij daarvan vinden”.Tegelijk “knap hoor, hun celibaat, pétje af”.Voor de meesten dan. Toen ik las dominees in spé te laten overwegen of trouwen wel handig is bij hun ambt (wat doe je een vrouw aan) dacht ik: “ga even te rade bij de katholieke kerk, daar ligt pijnlijke ervaring met niet-sluitend celibaat”.
Overigens: ook buiten Campo Alegre kent Curaçao prostitutie. Onbegonnen werk kennelijk te strijden tegen de man en zijn vermeende recht. Ik zeg niet meer: “knoop er in” Wèl bij misbruik, verkrachten of verhandelen van vrouwen: “afhakken dat zaakje”.

Coks van Eysden

Obama, John Lennon – en vrouwen
Opeens kon je niet meer om hem heen: Obama, die stormenderhand de wereld veroverde met zijn krachtig geformuleerde uitzicht op hoop. Zelf stond hij samen met zijn vrouw model voor onvermoede mogelijkheden: zie je wel, het kán. Een Amerikaans staatsburger, stammend uit de zwarte geschiedenis van het land, was gekozen tot president. Bij zijn inauguratie bekrachtigde dominee Joseph Lowry het visioen van ‘alles anders en beter’ met een gloedvol gebed. Hij smeekte om Gods hulp bij het verwezenlijken van een samenleving met gelijke kansen voor iedereen: zwart, bruin, geel, rood – maakt niet uit. Het werd een poëtisch teruggrijpen op het bluesnummer “black, brown and white” van Big Bill Broonzy. Zoals vele anderen die de tekst herkenden werd ik bij het beluisteren van de elpee geraakt door de strekking van dit lied uit 1951. Zó uitzichtloos, want wat je ook onderneemt, in welke situatie ook, pech voor je dat je geen blanke bent: “If you is white, you’d be alright, but if you’s black, oh brother –get back, get back, get back. Steeds die duw naar achteren, die trap omlaag.

Verander zwart in vrouw en dan klopt de tekst óók. Voor een vrouw minder kansen in het leven, lagere betaling vaak, geen gelijke rechten, ze is weerloos ruilmiddel, ervaart vernedering, mishandeling. Snuffelend in de oude grammofoonplaten kwam ik het allemaal tegen, in vele toonaarden bezongen. De wanhopige liefde voor my man, zoals blueszangeressen in de jaren ’20 die verwoordden. “I want somebody of my own” (Ethel Waters ’24) “You’re mistreatin’ me all the time” (Ida Cox ’27) en ook “You never meant me no good”. Op de platenhoes staan zijn dergelijke songs officieel genoteerd als “Misery Blues” en “Mistreatin’man blues”. Die teksten komen natuurlijk niet zomaar uit de lucht vallen, je proeft de ellende en het verdriet erachter.
Toen – maar ook nu, neem “Only women bleed” van Alice Cooper. Dit is van 2008! Ga naar internet en verbaas je over de felle verontwaardiging in veel reacties over de verkeerde interpretatie van de tekst, over het bloeden. “Néé, dit gaat niet over menstruatie, oh néé, hier wordt het verdriet bezongen van vrouwen, de pijn in het hart, pijn die hun hele wezen raakt: heart and soul”.

Is de vrouw the nigger of the world? Ja,dat is ze, zegt John Lennon. Maar luister goed, hij laat het niet bij die constatering alleen, hij zingt verder: “Yes she is. - Think about it. - Do something about it”.
Coks van Eysden

De buurtwinkel
Volgens onderzoek door het maandblad Opzij (‘de vrouwelijke opinie’) ervaart een kwart van de ondervraagde vrouwen prostitutiebezoek door de partner niet als vreemdgaan. Een gewoon, legaal, geaccepteerd uitstapje dus. Maar toch….
Stel dat de leegstaande woning in mijn straat gekocht zou worden door een ondernemende vrouw die er met flikkerende neonletters: SEX-PRAKTIJK of HOEREN-SPECIAALZAAK op liet aanbrengen. En dat zo’n Opzij-lezeres van ‘niks aan de hand, we hebben een goeie relatie’ om de hoek zou wonen. Zou haar man, -gerenomeerd buurtbewoner, actief in sport, kerk en wijk- er dan zomaar open en bloot naar toe gaan? Natuurlijk niet, zegt iedereen, hij gaat z’n reputatie niet te grabbel gooien. Maar volgens mijn eigen privé-onderzoek van jarenlang boeken, kranten en magazines lezen, films en t.v. kijken en gesprekken opvangen is de werkelijke reden daar niet als klant binnen te stappen een heel andere, maar wel fundamenteel doorslaggevend: zo’n spic en span buurtwinkel is niet spannend, niet pikant.

Het oudste beroep ter wereld roept altijd een schemerige sfeer op: prostitutie kan kennelijk slecht gedijen in het volle daglicht. Een rosse buurt met rode lampen is trekpleister voor toeristen, bezoekers of niet. Ook menig respectabele burger(es) wil bij een dagje Amsterdam per se even naar de Wallen, “alleen een kijkje nemen, hoor”. Later wordt gniffelig verslag gedaan van het al dan niet verhulde aanbod in de smoezelige sfeer: “eigenlijk zo lelijk allemaal”. Dat vindt de gemeente Amsterdam ook, de seksbranche moet een fatsoenlijk, fris bedrijf worden. Dat is het streven. Of iedereen blij zal zijn met die Hollandse helderheid…?

De National Gallery in London houdt in een installatie van Kienholz, getiteld The Hoerengracht, het aloude beeld aan: “Achter de gereproduceerde glimmende ramen en in de geheimzinnige portieken van de claustrofobische straten van Amsterdam voeren de halfnaakte, hel verlichte etalagepoppen een theater van macabere sociologie op. De bezoeker neemt een kijkje in de vunzige onderkant van de Wallen.” Dat liegt er niet om. Kienholz is vermaard om zijn opmerkelijke installaties, die de scheidslijn tussen kunst en werkelijkheid doorbreken. Het thema prostitutie is ruim aangepakt. Zo wordt ook getoond hoe ‘Love for sale’ door de eeuwen door kunstenaars is verbeeld.
De museumbezoeker kan dus van november tot half februari ook in Londen door de rosse buurt slenteren, muziekje erbij, en ‘om de hoek zijn nog meer hoeren’. Gratis.

Coks van Eysden

Een scholiere die aanwezig is omdat ze over dit onderwerp een werkstuk maakt, onderstreept het belang van goed voorbereide projecten met schokkende beelden en verhalen op de middelbare school. Een aantal van de aanwezigen wil lezingen voor hun achterban organiseren. Er wordt een onderzoek voorgesteld op basis van interviews. Hoe komen meisjes ertoe, aan welke hulp hebben ze behoefte? Hoe vergroot je hun weerbaarheid?
Evelien Blom, de vicevoorzitter van de Unie NKV, sluit de dag af en belooft dat de Unie ook politiek actie zal ondernemen. Maar: ‘Draai je niet om, vraag jezelf af wat jij ermee gedaan hebt en of dat heeft gewerkt. Als dat niet werkt, zoekt dan een andere weg.’ Tot slot wijst ze op de religieuzen die de SRTV hebben opgericht en deel uitmaken van de Unie NKV. ‘Hoezeer ze ook vergrijzen, ze zijn springlevend voor de noden van de wereld.’
Joanne Seldenrath
(ingekort door de redactie van Verhandelingen)

De SRTV geeft lezingen en heeft samen met BlinN een noodfonds opgericht (giften en leningen voor leges, huisvesting etc.). Misstanden kunnen gemeld worden bij de politie: tel. 0800 - 7000.

RELIGIEUZEN en VROUWENHANDEL een onmogelijke combinatie?

Religieuzen, bestaan ze eigenlijk nog? In de stad waarin ik woon met ruim 180.000 inwoners, is er niet één meer! Maar als ik het kantoor van de Stichting Religieuzen tegen Vrouwenhandel in het monumentale klooster Mariënburg in Den Bosch binnenkom kijk ik tegen de rug van een frêle, gesluierde vrouw aan. Toch een novice?

Nee, toch niet! Rozina blijkt een jonge moslima te zijn die de opleiding tot directiesecretaresse volgt en stage loopt bij de SRTV. 'Dus toch een sluier', lachen Ivonne van de Kar en Elma van den Nouland. Zij voeren het dagelijkse werk van de Stichting uit, daarbij geholpen, gesteund en gedragen door tientallen vrijwilligers; vrouwelijke én mannelijke religieuzen en ook leken en Ivonne zegt: 'Wij zijn geen vrouwelijke religieuzen, maar wel religieuze vrouwen. Zuster Michel Keesen las ruim achttien jaar geleden een artikel over vrouwenhandel en daar schrok ze erg van. Ze wilde er iets aan doen en vroeg middels een oproep andere religieuzen om een reactie. En er kwamen er veel, vooral van zusters die missionaris waren geweest. Zij kenden de problematiek van binnen uit. Zuster Michel overlegde met de al bestaande Stichting tegen Vrouwenhandel en er werd besloten om een eigen werkgroep van religieuzen op te richten.'
Waarom?
'Omdat het ontzettend belangrijk is om vrouwen en meisjes te waarschuwen vóórdat ze slachtoffer dreigen te worden. En vrouwelijke religieuzen hebben een wereldwijd, goed georganiseerd netwerk waar ze gebruik van kunnen maken.
De SRTV werkt vanuit de christelijke visie dat elk mens geschapen is naar het evenbeeld van God en recht heeft op een menswaardig bestaan.
Slachtoffers van mensenhandel worden op grove wijze aangetast in hun menselijke waardigheid.

Het belangrijkste werk van de Stichting is voorlichting en preventie. Ivonne laat me een kast zien met een tig aantal laatjes en in elk laatje zitten folders in een vreemde taal. Meer dan vijftig verschillende! Ze zijn gemaakt door religieuzen die de taal spreken of door contacten die zij hebben. En steeds als ze iemand ontmoeten die een taal spreekt die ze nog niet hebben vragen ze of hij of zij een folder wil vertalen.
De folders worden opgestuurd naar medezusters, kloosters, bisschoppenconferenties en andere organisaties en mensen waar de religieuzen contact mee hebben met de vraag: lees deze folder, praat erover en kijk of je er iets mee kunt doen in het kader van goede voorlichting en bewustwording. Heel veel congregaties hebben ook scholen en er zijn zusters die, voordat de meisjes eindexamen doen, met de folder aan het werk gaan. In de loop van de jaren zijn zo tienduizenden folders verspreid want het netwerk van de kerk is stevig georganiseerd en heel betrouwbaar! En dat is met plaatselijke organisaties en overheden lang niet altijd het geval.

Maar hoe goed je voorlichting ook is, hóe je ook waarschuwt, vrouwen komen toch, want zij zijn de uitzondering op de regel, de contacten die zij hebben zijn wel betrouwbaar.... Of de nood is zo hoog dat naar het rijke westen gaan de enige uitweg lijkt. Daarom gaat een deel van de folder ook over 'save migration', veilige migratie.
Op elke folder staan de gegevens van de SRTV in Nederland, maar er is ook plaats voor de gegevens van degene die de folder uitdeelt.
Ivonne:'We hebben net nog een mailtje gekregen van een zuster uit Kenia die de Swahilifolder 10.000 keer heeft laten kopiëren met haar eigen adres er op! Dat geeft extra vertrouwen, ook bij kloosters en andere instanties waar ze geen contactpersonen hebben. Zeggen dat je van de SRTV uit Nederland bent geeft méér vertrouwen dan zeggen dat je van de politie bent.'

Ook in Nederland is de SRTV heel actief. Een aantal keren per maand worden Elma of Ivonne uitgenodigd door parochies, congregaties, vrouwenorganisaties en soms clubs als de Rotary om te vertellen over hun werk. Vroeger deden de zusters dat zelf, nu gaan ze nog wel vaak mee ter ondersteuning. Ook op middelbare scholen worden regelmatig gastlessen gegeven en dan komen de loverboys natuurlijk ook ter sprake. Waar ze ook maar kunnen vertellen over hun werk zijn ze present.

De laatste vraag gaat over geld. Waar doen ze het van?
Heel simpel eigenlijk, het geld komt van de religieuzen zelf middels het PIN (Projecten in Nederland).
En er komen gelukkig ook donaties en giften binnen en voor elke lezing die gegeven wordt, wordt een kleine vergoeding gevraagd. En omdat er iemand is die van fotograferen houdt worden er door vrijwilligers ook kaarten gemaakt met prachtige foto's die € 1,- per stuk kosten.
Nog meer weten? Kijk op de website www.srtv.info en vraag de Nieuwsbrief aan via srtv@srtv.info

Ans Kits
Zijwind 2008 (ingekort voor SRTV jaarverslag)

terug naar begin

Europese subsidies
We besloten dat ons thema zou zijn: organisaties die werken aan de basis kunnen geen Europese subsidies aanvragen.
We wilden de parlementariërs kennis laten maken met mensen die werken aan de basis. Mensen in verschillende Europese landen die voor kleine organisaties werken, voorlichting geven op scholen of een opvanghuis runnen. We nodigden sprekers uit van vier organisaties uit Albanië, Roemenie, Griekenland en Nederland. Al deze organisaties doen belangrijk werk en doen dat met een onmogelijk klein budget. Zij zijn erg belangrijk voor het welslagen van het beleid van overheden, en ook van de Europese Unie.
Maar steeds vaker echter horen we dat juist zij hun opvanghuis moeten sluiten of de lessen op school moeten stopzetten omdat er geen geld meer is.

Onmogelijke aanvraagprocedures
Dit geldgebrek is des te schrijnender omdat er grote bedragen beschikbaar worden gesteld door overheden en door de Europese Unie. Het is voor kleine organisaties echter onmogelijk om een aanvraag hiervoor in te dienen.
Uit angst voor fraudes zijn de aanvraagprocedures zo uitgebreid en omslachtig dat een organisatie een fondsenwerver in dienst moet nemen om geld aan te vragen. Het loont daarom ook niet om een dergelijke procedure te starten voor een relatief klein bedrag van bijvoorbeeld 10.000 euro. Met zo’n bedrag kunnen kleine organisaties erg veel doen, maar bij overheden kun je meestal alleen grote bedragen aanvragen.
Een bijkomend probleem is dat de besluitvorming in Europa zo lang duurt dat het geld voor een goedgekeurd project soms pas na 1 of 2 jaar wordt uitbetaald. Een kleine organisatie kan het zich niet veroorloven zulke bedragen voor te schieten.
Een derde probleem is het feit dat elke subsidieaanvraag vernieuwend moet zijn. Het opvangen van slachtoffers en hen op alle mogelijke manieren begeleiden en helpen is echter niet vernieuwend. Dit geldt ook voor het geven van voorlichting: als je vertelt over vrouwenhandel op een school moet je dit enkele jaren later weer herhalen, er zitten dan immers weer allemaal andere jongeren op die school. Het is dan moeilijk om vernieuwend te zijn.

Voorstel tot verandering
Al deze redenen zorgen ervoor dat vele kleine organisaties die erg goed en belangrijk werk doen aan de basis van de strijd tegen mensenhandel, geen financiële steun kunnen krijgen van overheden en van de Europese Unie.
Dit probleem wilden we aankaarten in Brussel. Er werd een voorstel geschreven waarin SRTV en Jubilee Campaign aan het parlement vragen de procedures voor het aanvragen van subsidies te vereenvoudigen.

Het resultaat
Op 3 maart 2009 was het dan zover. Na de uitgebreide voorbereidingen stonden we in een indrukwekkende zaal in het Europese Parlement met prachtige stoelen met bijbehorende koptelefoons en microfoons.
De zaal was redelijk gevuld met geïnteresseerde leden van het parlement of hun medewerkers. De vier organisaties, waaronder de SRTV, hebben hun verhaal gedaan, een film vertoond en gediscussieerd met de aanwezigen.
De aanwezige vertegenwoordiger uit Zweden, de volgende voorzitter van de EU, vond dat de problemen die we aan de orde stelden belangrijk waren. Hij beloofde het door ons ingediende voorstel mee te nemen in de voorbereidingen voor een grote Europese conferentie later in 2009 tijdens het voorzitterschap van Zweden.
We zullen u op de hoogte blijven houden van reacties op het voorstel dat de SRTV en de Jubilee Campaign deden in Brussel.

Ivonne van de Kar

terug naar begin

SRTV bij de protestantse kerk in Geleen
Op zondag 1 februari was de SRTV uitgenodigd om informatie te geven over vrouwenhandel tijdens de dienst in de protestantse kerk in Geleen. Ik vertelde over het werk van de SRTV en zr. Mechtild sprak over het geheime opvanghuis dat zij enkele jaren had in het hartje van Geleen.
Voor iedereen in de kerk was dit geheel nieuw. Een zuster die een opvanghuis had bij hen in de buurt zonder dat iemand er iets van wist? Daar wilde men graag meer van weten.
Zuster Mechtilds verhaal was in een interviewvorm gegoten, omdat zij wat last had van haar stem. Een van de medewerkers van de liturgiegroep had enkele vragen voor zr. Mechtild opgesteld. Voor in de kerk zaten beiden op een stoel, terwijl achter hen foto’s van zuster Mechtild en haar opvanghuis werden geprojecteerd.
Het verhaal was aangrijpend, maar zr. Mechtild vertelde het alsof dit een heel normale zaak was. En zo voelde ze het ook. Ze deed wat ze voelde dat nodig was. ‘Ik heb het nooit alleen gedaan’ vertelt zr. Mechtild altijd bij de lezingen die zij geeft, ‘ik heb altijd veel steun ondervonden van een klein team van mensen, van de stichteres van mijn congregatie en van God.’
Het verhaal van zr. Mechtild was zo indrukwekkend dat er in de viering een spontaan applaus klonk toen ze weer naar haar plaats liep.
Ivonne van de Kar